Gobernadores do resío, de Jacques Roumain

«Imos morrer todos», así comeza Gobernadores do resío, coas palabras desesperadas que unha seca persistente lle arrinca á nai do protagonista. Ese é o estado da xente e da terra á que regresa Manuel tras anos emigrado en Cuba, e del loitará por sacalos a ambos, buscando a auga pero buscando tamén reparar os vencellos rotos durante a súa ausencia.

Publicada en 1944, Gobernadores do resío é xa por dereito propio un clásico da literatura haitiana e un referente da literatura suramericana, admirada por autores como Juan Rulfo ou Nicolás Guillén. Unha novela sobre a loita cotiá dun pobo contra as circunstancias adversas que o asedian desde fóra pero tamén contra as adversidades que nacen dentro del.

Jacques Roumain naceu en 1907 en Porto Príncipe, no seo dunha familia burguesa implicada en política (o seu avó, Tancrède Auguste, foi presidente do país). Estudou até a secundaria en Haití e rematou os seus estudos en Europa. En 1927, de volta en Haití, fundou La Revue indigène, onde publicou poesía e as súas dúas primeiras novelas, Les Fantoches e La Montagne ensorcelée.

En 1934, fundou o hoxe extinto Partido Comunista Haitiano. Exiliado en Europa en 1936, pasou por Bélxica, Francia, Cuba e EE. UU., e fixo amizade cos poetas Nicolás Guillén, quen escribiría unha sentida elexía á súa morte, e Langston Hughes, grande admirador seu e primeiro tradutor ao inglés de Gobernadores do resío anos despois.

En 1941, puido regresar por fin ao seu país e fundou o Instituto de Etnoloxía da República de Haití. Ao ano seguinte, aceptou un posto diplomático en México, onde viviu o seu maior momento creativo. Alí, o 7 de xullo de 1944 rematou Gobernadores do resío, cumio da súa produción novelística. Tamén neses anos compuxo o poemario Bois d’Ébène, publicado xa postumamente.

Tras unha breve visita a Cuba para ver os seus camaradas, faleceu en Porto Príncipe o 18 de agosto de 1944 por causas descoñecidas, aínda que sempre houbo sospeitas de envelenamento.

Preme nas lentes para ler as primeiras páxinas.